Chuỗi Fourier


1. Các kết quả:

Biểu thức Toán học:

F_n(x) = A_0 + \sum\limits_{k=1}^{\infty} {(A_{k} cos(kx) + B_{k} sin(kx))}  (1)

được gọi là chuỗi Fourier nếu (1) hội tụ.

1.1 Định nghĩa. Một đa thức Fourier là biểu thức có dạng:

F_n(x) = A_0 + \sum\limits_{k=1}^{k=n} {(A_{k} cos(kx) + B_{k} sin(kx)).}

Các hệ số a0, aibi, i = 1,2,…, n, được gọi là hệ số của Fn(x).

Đa thức Fourier là hàm tuần hoàn với chu kỳ 2π. Sử dụng các công thức lượng giác cơ bản ta có:

img6.gif

Chúng ta có thể chứng minh dễ dàng các công thức sau:
(1) Với n ≥ 0, ta có:

\int\limits_{-\pi}^{\pi}{cos(nx)} \, dx = 0\int\limits_{-\pi}^{\pi}{sin(nx)} \, dx = 0

(2) Với mọi m , n ta có:

\int\limits_{-\pi}^{\pi}{cos(nx).sin(mx)} \, dx = 0

(3) Với n ≠ m, ta có:

\int\limits_{-\pi}^{\pi}{cos(nx).cos(mx)} \, dx = 0\int\limits_{-\pi}^{\pi}{sin(nx).sin(mx)} \, dx = 0

(4) Với n ≥ 1, ta có:

\int\limits_{-\pi}^{\pi}{cos^{2}(nx)} \, dx = \pi \int\limits_{-\pi}^{\pi}{sin^{2}(nx)} \, dx = \pi

Sử dụng các công thức trên, chúng ta có kết quả sau:

1.2 Định lý: Cho

F_n(x) = a_0 + \sum\limits_{k=1}^{k=n} {(a_{k} cos(kx) + b_{k} sin(kx)).}

Ta có:

img16.gif

Định lý trên giúp ta có thể tìm được hệ số Fourier của các hàm tuần hoàn với chu kỳ T = 2π.


2. Khai triển hàm số thành chuỗi Fourier:

Định nghĩa. Cho f(x) là hàm tuần hoàn với chu kỳ T = 2π và khả tích trên đoạn [- π ; π]. Đặt:

img18.gif

Khi đó, chuỗi lượng giác:

a_0 + \sum {(a_{n} cos(nx) + b_{n} sin(nx)).}

được gọi là khai triển Fourier của hàm số f(x) tương ứng. Ký hiệu:

 F_n(x) \sim a_0 + \sum\limits_{n=1}^{\infty} {(a_{n} cos(nx) + b_{n} sin(nx)).}

Trang: 1 2

  1. minh trung
    08.03.2009 lúc 16:46 | #1

    Thưa thầy sao giáo trình ở trường em có công thức Ao là Ao=1/p …(p=T/(2pi)) chứ ko như công thức của thầy Ao= 1/(2pi))…Xin thầy giải thích

    • 08.03.2009 lúc 21:22 | #2

      Em chú ý xem lại 2 công thức xác định hệ số a0, an, bn là trong trường hợp hàm f(x) tuần hoàn với chu kỳ 2{\pi} (tức khai triển trên đoạn [-{\pi};{\pi}] hay là tuần hoàn với chu kỳ T (tức là khai triển trên đoạn [-T;T]) nhé.

  2. minh trung
    09.03.2009 lúc 19:25 | #3

    Ah em biết rồi công thức khai triển fourier ở trường em là f(t)=a0/2 +…. còn ở công thức cúa thầy đã chia 2 từ lúc tính a0. Em cảm ơn thầy. Sẵn đây em cũng xin hỏi thầy cách biến đổi fourier f(t)=/\(t/T) ra F(W) như thế nào ? (trong cuốn giáo trình của em có chỉ là dùng Định Lý Vi Phân miền thời gian nhưng em tính hoài cũng ko ra )

    • 09.03.2009 lúc 21:25 | #4

      Vì phần xây dựng biến đổi Fourier khá dài, nên Thầy sẽ viết ở 1 trang riêng. Do đó, trước mắt, em có thể xem thêm trong giáo trình Toán Cao cấp 4 – Phần chuỗi và phương trình vi phân – của trường ĐH Bách Khoa TpHCM, do Thầy Đỗ Công Khanh làm chủ biên nhé

  3. hung
    10.03.2009 lúc 10:33 | #5

    Thầy ơi, thầy giúp em giải thích kĩ hơn phần tổng của những điểm gián đoạn tại sao lại có F(1), F(pi/2) với

  4. Hoang Thai
    28.04.2009 lúc 11:18 | #6

    Thưa thầy, cho em hỏi cách làm Khai triển chuỗi Fourier trên 1 khoảng ạ?
    VD: Khai triển hàm f(x)= sinx, 0<x<pi thành chuỗi Fourier Cosine
    Thầy làm mẫu cho em một bài được không ạ

  5. SyTan001
    09.05.2009 lúc 10:27 | #7

    trên 1 khoảng bất kỳ chu kì 2l thì ta có công thức như sau:
    f(x)= \dfrac{a_{0}}{2}+ \sum_{n=1}^{\infty }(a_{n}.cos \dfrac{n\pi x}{l}+b_{n}.sin \dfrac{n\pi x}{l})

    với : a_{0}= \dfrac{1}{l}\int\limits_{-l}^{l}f(x)dx
    a_{n}= \dfrac{1}{l}\int\limits_{-l}^{l}f(x)cos \dfrac{n\pi x}{l}dx
    b_{n}= \dfrac{1}{l}\int\limits_{-l}^{l}f(x)sin \dfrac{n\pi x}{l}dx

    • shyaken
      05.06.2009 lúc 12:35 | #8

      em có bài này muốn hỏi thầy ạ
      khai triển hàm f(x)=x thành chuỗi fourier trong khoảng (0,pi) thầy giúp em dc hem ạ

      • 05.06.2009 lúc 12:55 | #9

        Em xem ví dụ 1 ở trang 2 phía trên nhé.

  6. thảo huyền
    04.06.2009 lúc 12:08 | #10

    e chào thầy ạ!
    thầy giải giùm e bài này ạ
    khai triển chuỗi Fourier:
    f(x)=xcosx trong [0,Pi] theo cosin.

    • 05.06.2009 lúc 13:06 | #11

      Để khai triển hàm f(x) = xcosx trong [0; Pi] thành chuỗi cosin Fourier, em cần mở rộng hàm f(x) thành hàm g(x) là hàm chẵn trong [-Pi; Pi]. Như vậy: g(x) =|x|.cosx trong [-Pi;Pi]
      Khi đó, với x thuộc [0;Pi] thì g(x) chính là hàm f(x).
      Khi đó:
      b_n = 0 , \forall n \ge 1
      a_0 = { \dfrac{1}{\pi}} \int\limits_0^{\pi} xcosx \, dx = -2
      a_k = { \dfrac{2}{\pi}} \int\limits_0^{\pi} xcosx.cos(kx) \, dx

  7. kỳ sơn
    08.06.2009 lúc 21:10 | #12

    Thưa thầy!
    Cho em hỏi khai triển fourier của hàm y=x tuần hoàn 2 \pi , em cảm ơn thầy!

    • 10.06.2009 lúc 17:23 | #13

      Bài này là ví dụ 1 ở trang 2 của phần trên đó em.

  8. Winter
    09.06.2009 lúc 16:50 | #14

    em thưa thầy, thầy có thể giải hộ em bài tập này được không ạ:
    khai triển bậc 3 của hàm ẩn y = f(x) xác định bởi phương trình: y + x^2+ y^2 +y^3 + x^3=0 trong lân cận điểm 0 tại lân cận của x=0.

    • Vũ Hoàng
      12.06.2009 lúc 22:13 | #15

      Chào bạn Winter,
      Cái này bạn nên đưa vào trang đạo hàm hàm ẩn thì đúng chủ đề hơn,
      Bài này có 2 ý. Đầu tiên ta cần xác định công thức khai triển bậc 3 là:
      y(0) + \dfrac{y'(0)}{1!}x + \dfrac{y''(0)}{2!}x^2 + \dfrac{y'''(0)}{3!}x^3
      Để tính đạo hàm, bạn cần sử dụng kiến thức đạo hàm hàm ẩn.
      Ở đây để tìm y(0) , bạn thế x = 0 vào pt sẽ được: y + y^2 + y^3 = 0 \Rightarrow y = 0
      Đề tìm y’ bạn dùng công thức đạo hàm hàm ẩn: nếu F(x,y) = 0 thì y_x^{'} = - \dfrac{F_x^{'}}{F_y^{'}}
      Do đó: y' = - \dfrac{2x+3x^2}{1+2y+3y^2} (1) \Rightarrow y'(0) = - \dfrac{2.0+3.0^2}{1+2.0+3.0^2} = 0
      Để tính y” ta lấy đạo hàm của (1), bạn lưu ý y là hàm theo x thì sẽ có:
      y'' = - \dfrac{(2+6x)(1+2y+3y^2)-(2x+3x^2)(2y'+6yy')}{(1+2y+3y^2)^2} (2)
      Từ đó bạn có y”(0) = -2
      Tiếp tục lấy đạo hàm của (2), bạn sẽ tính được y”’(0)

  9. taiptc4
    04.07.2009 lúc 20:41 | #16

    Thầy có thể giúp dùm em bài này được không, em không hiểu khai triển này là khai triển nào, tính hệ số k1 ra làm sao( biết: hàm sin là hàm lẻ, n=11, k1=0.451)
    sin^n(w.t+i)+k_3sin[3(w.t+i)]+..+k_nsin[n(w.t+i)]
    Hệ số k1=A.B với
    A=\dfrac{-1^{n-1}}{2^{n-1}}
    B=\left(\begin{array}{c} n \\ (n-1)/2 \\ \end{array} \right)

    • 05.07.2009 lúc 15:48 | #17

      Bài này thật tình Thầy không hiểu rõ đề bài của em. Em có thể viết đề bài bằng file Word rồi gửi qua email cho Thầy được không?

  10. hung
    03.08.2009 lúc 22:19 | #18

    Thay co the giup em giai bai toan nay dc ko?
    Cho hinh tron tam O,ban kinh la 2.Giai bai toan DIRICHLE trong hinh tron tam O co phuong trinh la
    delta u=0;
    u|s=x^2-xy^2+2;

  11. son
    28.09.2009 lúc 20:46 | #19

    Thưa thầy sao VD2 An= 1/2pi… ? Trong ct TQ trang 1 chỉ là 1/pi .

    • 28.09.2009 lúc 22:15 | #20

      Cảm ơn em đã giúp thầy chỉnh lại chỗ sai

  12. eMagic
    27.10.2009 lúc 16:40 | #21

    Thầy ơi, giúp giùm em bài này:
    Cho hàm số: \left( t \right) = \left\{ \begin{array}{l} 0, - \pi  \le t \le 0 \\ \sin t,0 \le t \le \pi  \\ \end{array} \right.
    Tìm khai triển Fourier của f và từ đó chứng minh rằng:
    \dfrac{{\pi  - 2}}{4} = \sum\limits_{n = 1}^\infty  {\dfrac{{{{( - 1)}^{n - 1}}}}{{(2n - 1)(2n + 1)}}}

  13. Anh Tran
    02.11.2009 lúc 18:13 | #22

    Thầy ơi, nếu khai triển hàm f(x) thành chuỗi Fourier trên (0, 2Pi) thì em phải làm thế nào ạ?

  1. No trackbacks yet.